książki historyczne
Oferta wydawnictwaPolecamy w sieciKatalog do pobrania

Dwór a wieś folwarczna w Poznańskiem w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku

Nakład wyczerpany!

Dwór a wieś folwarczna w Poznańskiem w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku

Borowiak S. Nauka i Innowacje
Rok wydania: 2020
ISBN: 978-83-65988-39-3

Oprawa: twarda
Ilość stron: 755
Wymiary: 175 x 245

Dostępność: Niedostępna

100.00 zł


Praca doktorska powstała pod kierunkiem prof. Witolda Molika ukazuje rzadko poruszany we współczesnej literaturze przedmiotu problem relacji pomiędzy dworem a zamieszkiwaną przez robotników rolnych wsią folwarczną, których ewolucja, widoczna zwłaszcza na przełomie wieków pod wpływem procesów wywołanych nasileniem wychodźstwa zarobkowego do zachodnich obszarów Rzeszy niemieckiej, stanowi jedno z najważniejszych zagadnień dziejów społecznych tego okresu w Poznańskiem.

"Krytyczne wykorzystanie źródeł różnej proweniencji, zastosowanie szerokiego kwestionariusza pytań badawczych, pracowitość, dociekliwość i innowacyjność autora zaowocowały fundamentalną monografią, która z pewnością zajmie trwałe miejsce w historiografii dziejów ziemiaństwa. Przynosi ona zasługujące na uznanie opracowanie kluczowego problemu relacji między dworem a wsią w Poznańskiem w okresie pouwłaszczeniowym."

(fragment Przedmowy)

Spis treści:

Przedmowa (Witold Molik) /9

Podziękowania /15

Wstęp /17

1. Badania nad relacjami pomiędzy dworem a wsią w Poznańskiem /17

2. Uzasadnienie wyboru tematu /22

3. Cel pracy /23

4. Zakres rzeczowy, chronologiczny i terytorialny /23

5. Źródła i literatura przedmiotu /26

6. Konstrukcja pracy /30

ROZDZIAŁ I. Ziemianie i robotnicy rolni w Poznańskiem w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku /33

1. Poznańskie w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku /33

2. Reformy uwłaszczeniowe i ich konsekwencje /37

3. Postęp rolniczy w Poznańskiem w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku /39

4. Wychodźstwo zarobkowe i ruchy migracyjne w Poznańskiem w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku /44

5. Ziemiaństwo i wielka własność ziemska w Poznańskiem w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku /45

6. Wieś chłopska i chłopstwo posiadające po uwłaszczeniu /60

7. Wieś folwarczna i jej mieszkańcy w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku /64

ROZDZIAŁ II. „WIEJSKA KWESTIA ROBOCZA” w poglądach i działalności społeczno-politycznej ziemian Poznańskiego w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku /75

1. U progu epoki: kwestia robotnicza na wsi w publicystyce i działalności organizacji rolniczych w latach pięćdziesiątych XIX wieku /75

a. Kwestia robotnicza na wsi w pracach organizacji rolniczych /81

b. Główne nurty w dyskusjach ziemian nad kwestią robotniczą w rolnictwie /92

2. Ziemianie wobec kwestii robotniczej na wsi od początku lat sześćdziesiątych do połowy lat dziewięćdziesiątych XIX wieku /101

a. Centralne organizacje rolnicze wobec kwestii robotniczej w rolnictwie /101

b. Ziemiańskie dyskusje nad organizacją pracy i systemami wynagrodzeń robotników rolnych /117

c. Ziemianie wobec kwestii „gospodarstwa w gospodarstwie” /134

d. Poglądy ziemian na położenie socjalne robotników rolnych /139

e. Reakcje ziemian na rozwój emigracji sezonowej i zamorskiej w drugiej połowie XIX wieku /150

f. Ziemianie wobec kwestii ubezpieczeń emerytalnych i inwalidzkich dla robotników rolnych /169

3. W obliczu masowego wychodźstwa ze wsi: ewolucja stanowiska ziemian wobec kwestii robotniczej w rolnictwie od końca XIX wieku do roku 1918 /174

a. Ziemianie w poszukiwaniu dróg zahamowania odpływu siły roboczej ze wsi /176

b. Poglądy ziemian na napływ robotników sezonowych i rozwój kolonizacji wewnętrznej jako drogi rozwiązania problemu braku siły roboczej na wsi /192

c. Ewolucja poglądów ziemian na kwestię socjalną na wsi folwarcznej /206

d. Nowe nurty w ziemiańskich dyskusjach nad organizacją pracy w gospodarstwach folwarcznych /224

e. Niemieckie i polskie organizacje rolnicze wobec nowych wyzwań w kwestii robotniczej na wsi /233

4. Ziemianie wobec kwestii robotniczej na wsi w latach I wojny światowej /264

ROZDZIAŁ III. Warunki pracy w majątkach ziemskich Poznańskiego w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku /279

1. Zatrudnianie w majątku /279

a. Zawieranie kontraktów /288

b. Formy i warunki kontraktów pracy /295

c. Czas trwania zatrudnienia w majątku /319

2. Praca w majątku /325

a. Czas pracy /325

b. Organizacja, kontrola i wydajność pracy /360

c. Bezpieczeństwo pracy /374

3. Relacje międzyludzkie i konflikty /388

a. Uwarunkowania i ewolucja relacji międzyludzkich na folwarku /388

b. Spory, konflikty i opór /399

c. Kary i represje /413

ROZDZIAŁ IV. Kształtowanie się wysokości płac w majątkach ziemskich Poznańskiego w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku /429

1. W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XIX wieku /433

a. Płace czeladzi /433

b. Płace deputantów /438

c. Płace komorników /455

d. Place robotników dniówkowych i akordowych /467

2. Od „grynderki” po kryzys agrarny (od początku lat siedemdziesiątych do połowy lat dziewięćdziesiątych XIX wieku) /469

a. Płace czeladzi /471

b. Płace deputantów /475

c. Płace komorników /491

d. Place robotników dniówkowych i akordowych /496

3. W czasach masowej emigracji do Niemiec i rolniczej koniunktury (od połowy lat dziewięćdziesiątych XIX wieku do wybuchu I wojny światowej) /498

a. Płace czeladzi /498

b. Płace deputantów /508

c. Płace robotników dniówkowych /546

d. Płace robotników wolnych i sezonowych /549

4. W okresie I wojny światowej (1914–1918) /554

ROZDZIAŁ V. Warunki socjalno-bytowe robotników w majątkach ziemskich Poznańskiego w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku /573

1. Mieszkania robotników rolnych /573

a. Budynki mieszkalne robotników rolnych w trzeciej ćwierci XIX wieku /577

b. Zmiany w budownictwie folwarcznym i mieszkaniach robotniczych w ostatniej ćwierci XIX wieku /603

c. Poprawa warunków mieszkaniowych robotników na początku XX wieku /620

2. Wsparcie robotników przez dwór w chorobie, starości i nieszczęściu /637

a. Opieka lekarska /637

b. Wsparcie w starości i niedołęstwie /651

c. Pomoc okolicznościowa, wypadki losowe, nagrody i gratyfikacje /669

3. Działalność oświatowa i kulturalna wśród robotników /678

a. Ochronki i edukacja dzieci robotniczych /678

b. Od karczem po sale wiejskie i składy ludowe /684

c. Od wieńca do gwiazdki /688

Zakończenie /697

Bibliografia /703

Indeks osób /725

Spis ilustracji, rysunków i tabel /737

Der Gutshof und sein Dorf in der Provinz Posen in der Zweiten Halfte des 19. und am Beginn des 20. Jahrhunderts. Zusammenfassung /749



Recenzje

Brak recenzji tej pozycji

Wystaw swoją:

Nick
Recenzja

Oferta wydawnictwa Polecamy w sieci Katalog do pobrania