Przeszłość oczyma badaczy
Instytut Archeologii i Etnologii PANRok wydania: 2025
ISBN: 978-83-68122-36-7
Oprawa: miękka
Ilość stron: 314
Wymiary: 165 x 235
Dostępność: Na półce
63.00 zł
powrót
Interesujące i pełne głębokich treści oraz oryginalne rozważania dr Justyny Kolendy pokazują
jak w praktyce archeologicznej można zastosować aparaturę pojęciową, zaproponowaną
przez Ludwika Flecka. Autorka zastosowała ją do analizy określonych kolektywów myślowych
i ich stylów myślowych w odniesieniu do wiedzy o wczesnośredniowiecznych grodach z pogranicza
śląsko-wielkopolskiego na przestrzeni 300 lat.
Z pewnością praca Justyny Kolendy zainteresuje badaczy wczesnego średniowiecza, jako poważne
opracowanie naukowe, dokonane z zaskakująco odmiennej i niezwykle ciekawej i efektywnej poznawczo
perspektywy badawczej, oferowanej przez Ludwika Flecka. Z tego względu zapewne wzbudzi zainteresowanie
także pozostałych archeologów, antropologów kultury czy historyków średniowiecza.
( z recenzji prof.dr.hab.Danuty Minty-Tworzowskiej)
Spis treści
Wstęp
1. Uwarunkowania procesu poznawczego -refleksja teoretyczna
1.1. Ludwik Fleck - człowiek i uczony
1.2. Inspiracje i niezależne nawiązania do teorii Flecka
w drugiej połowie XX w.
1.3. Dlaczego Ludwik Fleck?
2. Starożytności jako naturalia i/lub pozostałości pogańskich przodków
2.1. Wspólnota myślowa intelektualistów
2.2. Style myślowe intelektualistów a poglądy Georga Ubera
2.2.1. Chronografia Masłowa -w stronę historii
2.2.2. Podziemny świat Sląska -w stronę przyrodoznawca
2.2.3. Analizy specjalistyczne -początki archeometrii
2.3. Podsumowanie
3. Zmiany polityczno-społeczne i nowe inspiracje filozoficzne i historyczne
4. Mity, podania, legendy i ochrona pamiątek z przeszłości
4.1. Wspólnoty myślowe starożytników na Śląsku i w Wielkopolsce
w pierwszej połowie XIX w
4.2. Style myślowe starożytników
4.2.1. Niezwyciężony duch ludu/narodu. Myślenie idealistyczne
4.2.2. Antykwaryczne kolekcjonerstwo
4.2.3. Ochrona pamiątek z przeszłości
4.2.4. Od zamku do ziemnego wału w formie pierścienia
4.3. Podsumowanie
5. Między tradycją a innowacją
5.1.Kontynuacja tradycji
5.1.1. Wspólnoty myślowe starożytników
5.1.2. Styl myślowy starożytników
5.1.2.1. Szwedzkie szańce na Śląsku
5.1.2.2. Pogańskie usypiska i budowle Słowian
5.1.2.3. Obwałowania jako system obronny
5.2. Od tradycji do innowacji
5.2.1. Wspólnota myślowa antropologów
5.2.2. Styl myślowy antropologów
5.2.2.1. Koncepcja Schustera versus koncepcja Virchowa
5.3. Innowacje w tradycji
5.3.1. Wspólnoty myślowe prehistoryków
5.3.2. Style myślowe prehistoryków
5.3.2.1. Wykaz zabytków przedhistorycznych Porzecza Warty i Baryczy
5.3.2.2. Prehistoryczna mapa Śląska
5.3.2.3. Prehistoryczna mapa Wielkopolski
5.4. Standardy badawcze
5.5. Podsumowanie
6. Historyk czy prehistoryk. Kto ma badać wczesnohistoryczne grody?
6.1. Wspólnoty myślowe prehistoryków
6.2. Style myślowe prehistoryków
6.2.1. Im więcej, tym lepiej
6.2.2. Jak badać wczesnohistoryczne osadnictwo grodowe?
6.2.2.1. Wczesnohistoryczne osadnictwo południowej Wielkopolski
6.2.2.2. Wczesnohistoryczne osadnictwo północnego Śląska
6.3. Podsumowanie
7. Grody egzemplifikacją okresu wczesnohistorycznego
7.1. Kontynuacja tradycji -lata 1945-1948
7.1.1. Wspólnota myślowa prehistoryków
7.1.2. Styl myślowy prehistoryków
7.2. Podsumowanie
7.3. Na nowej drodze życia -początek drugiej połowy XX w.
7.3.1. Wspólnota myślowa archeologów
7.3.2. Styl myślowy archeologów
7.4. Podsumowanie
8. Studia nad wczesnośredniowiecznymi grodami z południowej Wielkopolski
i północnego Śląska
8.1. Wspólnota myślowa archeologów
8.2. Styl myślowy archeologów
8.3. Praktyka badawcza
8.3.1. Inwentaryzacja grodzisk
8.3.1.1. Ogólnopolska inwentaryzacja wczesnośredniowiecznych grodzisk
8.3.1.2. Regionalne inwentaryzacje wczesnośredniowiecznych grodzisk
8.4. Podsumowanie
8.5. Badania wykopaliskowe
8.5.1. Badania wykopaliskowe grodziska, osady i cmentarzyska w Miliczu
8.5.2. Badania wykopaliskowe grodziska, osady i cmentarzyska w Czeladzi
Wielkiej i Sądowlu
8.5.3. Badania wykopaliskowe grodziska i osady w Kaszowie
8.6. Podsumowanie
9. Wczesnośredniowieczne grody z południowej Wielkopolski i północnego
Śląska w opracowaniach analitycznych
9.1. Metoda(-y) badań wykopaliskowych
9.2. Nowe źródła archeologiczne
9.3. Chronologia względna i bezwzględna
9.3.1. Chronologia względna
9.3.2. Chronologia bezwzględna
9.4. Rozplanowanie osady i konstrukcje wałów
9.5. Gospodarka
9.6. Cmentarzyska
9.7. Podsumowanie
10. Wczesnośredniowieczne grody z południowej Wielkopolski i północnego
Śląska w opracowaniach syntetyzujących
10.1. Pierwsze cząstkowe syntezy (plemiona i strefa kulturowa)
10.2. Podsumowanie
10.3. Syntezy ciąg dalszy (państwo Piastów)
10.4. Podsumowanie
Zakończenie
Bibliografia
Summary
jak w praktyce archeologicznej można zastosować aparaturę pojęciową, zaproponowaną
przez Ludwika Flecka. Autorka zastosowała ją do analizy określonych kolektywów myślowych
i ich stylów myślowych w odniesieniu do wiedzy o wczesnośredniowiecznych grodach z pogranicza
śląsko-wielkopolskiego na przestrzeni 300 lat.
Z pewnością praca Justyny Kolendy zainteresuje badaczy wczesnego średniowiecza, jako poważne
opracowanie naukowe, dokonane z zaskakująco odmiennej i niezwykle ciekawej i efektywnej poznawczo
perspektywy badawczej, oferowanej przez Ludwika Flecka. Z tego względu zapewne wzbudzi zainteresowanie
także pozostałych archeologów, antropologów kultury czy historyków średniowiecza.
( z recenzji prof.dr.hab.Danuty Minty-Tworzowskiej)
Spis treści
Wstęp
1. Uwarunkowania procesu poznawczego -refleksja teoretyczna
1.1. Ludwik Fleck - człowiek i uczony
1.2. Inspiracje i niezależne nawiązania do teorii Flecka
w drugiej połowie XX w.
1.3. Dlaczego Ludwik Fleck?
2. Starożytności jako naturalia i/lub pozostałości pogańskich przodków
2.1. Wspólnota myślowa intelektualistów
2.2. Style myślowe intelektualistów a poglądy Georga Ubera
2.2.1. Chronografia Masłowa -w stronę historii
2.2.2. Podziemny świat Sląska -w stronę przyrodoznawca
2.2.3. Analizy specjalistyczne -początki archeometrii
2.3. Podsumowanie
3. Zmiany polityczno-społeczne i nowe inspiracje filozoficzne i historyczne
4. Mity, podania, legendy i ochrona pamiątek z przeszłości
4.1. Wspólnoty myślowe starożytników na Śląsku i w Wielkopolsce
w pierwszej połowie XIX w
4.2. Style myślowe starożytników
4.2.1. Niezwyciężony duch ludu/narodu. Myślenie idealistyczne
4.2.2. Antykwaryczne kolekcjonerstwo
4.2.3. Ochrona pamiątek z przeszłości
4.2.4. Od zamku do ziemnego wału w formie pierścienia
4.3. Podsumowanie
5. Między tradycją a innowacją
5.1.Kontynuacja tradycji
5.1.1. Wspólnoty myślowe starożytników
5.1.2. Styl myślowy starożytników
5.1.2.1. Szwedzkie szańce na Śląsku
5.1.2.2. Pogańskie usypiska i budowle Słowian
5.1.2.3. Obwałowania jako system obronny
5.2. Od tradycji do innowacji
5.2.1. Wspólnota myślowa antropologów
5.2.2. Styl myślowy antropologów
5.2.2.1. Koncepcja Schustera versus koncepcja Virchowa
5.3. Innowacje w tradycji
5.3.1. Wspólnoty myślowe prehistoryków
5.3.2. Style myślowe prehistoryków
5.3.2.1. Wykaz zabytków przedhistorycznych Porzecza Warty i Baryczy
5.3.2.2. Prehistoryczna mapa Śląska
5.3.2.3. Prehistoryczna mapa Wielkopolski
5.4. Standardy badawcze
5.5. Podsumowanie
6. Historyk czy prehistoryk. Kto ma badać wczesnohistoryczne grody?
6.1. Wspólnoty myślowe prehistoryków
6.2. Style myślowe prehistoryków
6.2.1. Im więcej, tym lepiej
6.2.2. Jak badać wczesnohistoryczne osadnictwo grodowe?
6.2.2.1. Wczesnohistoryczne osadnictwo południowej Wielkopolski
6.2.2.2. Wczesnohistoryczne osadnictwo północnego Śląska
6.3. Podsumowanie
7. Grody egzemplifikacją okresu wczesnohistorycznego
7.1. Kontynuacja tradycji -lata 1945-1948
7.1.1. Wspólnota myślowa prehistoryków
7.1.2. Styl myślowy prehistoryków
7.2. Podsumowanie
7.3. Na nowej drodze życia -początek drugiej połowy XX w.
7.3.1. Wspólnota myślowa archeologów
7.3.2. Styl myślowy archeologów
7.4. Podsumowanie
8. Studia nad wczesnośredniowiecznymi grodami z południowej Wielkopolski
i północnego Śląska
8.1. Wspólnota myślowa archeologów
8.2. Styl myślowy archeologów
8.3. Praktyka badawcza
8.3.1. Inwentaryzacja grodzisk
8.3.1.1. Ogólnopolska inwentaryzacja wczesnośredniowiecznych grodzisk
8.3.1.2. Regionalne inwentaryzacje wczesnośredniowiecznych grodzisk
8.4. Podsumowanie
8.5. Badania wykopaliskowe
8.5.1. Badania wykopaliskowe grodziska, osady i cmentarzyska w Miliczu
8.5.2. Badania wykopaliskowe grodziska, osady i cmentarzyska w Czeladzi
Wielkiej i Sądowlu
8.5.3. Badania wykopaliskowe grodziska i osady w Kaszowie
8.6. Podsumowanie
9. Wczesnośredniowieczne grody z południowej Wielkopolski i północnego
Śląska w opracowaniach analitycznych
9.1. Metoda(-y) badań wykopaliskowych
9.2. Nowe źródła archeologiczne
9.3. Chronologia względna i bezwzględna
9.3.1. Chronologia względna
9.3.2. Chronologia bezwzględna
9.4. Rozplanowanie osady i konstrukcje wałów
9.5. Gospodarka
9.6. Cmentarzyska
9.7. Podsumowanie
10. Wczesnośredniowieczne grody z południowej Wielkopolski i północnego
Śląska w opracowaniach syntetyzujących
10.1. Pierwsze cząstkowe syntezy (plemiona i strefa kulturowa)
10.2. Podsumowanie
10.3. Syntezy ciąg dalszy (państwo Piastów)
10.4. Podsumowanie
Zakończenie
Bibliografia
Summary
Klienci, którzy oglądali tą książkę oglądali także:
• Ich książęce wysokości. Fundament Górnego Śląska
• Z widokiem na Polskę
• Wczesnośredniowieczna osada w Jordanowie, stan. 7 w województwie lubuskim
• Badania archeoprzyrodnicze w okolicy jeziora Wonieść
• PRL Artyści niesforni
• Ceramika
• 1939 Malowanie i oznakowanie samolotów lotnictwa polskiego
• Pragniemy zawiadomić, że jutro zostaniemy zabici wraz z rodzinami
• Ełk wczoraj i dziś. Grafiki Edmunda Korzeniewskiego
• Okręt 16
• Z widokiem na Polskę
• Wczesnośredniowieczna osada w Jordanowie, stan. 7 w województwie lubuskim
• Badania archeoprzyrodnicze w okolicy jeziora Wonieść
• PRL Artyści niesforni
• Ceramika
• 1939 Malowanie i oznakowanie samolotów lotnictwa polskiego
• Pragniemy zawiadomić, że jutro zostaniemy zabici wraz z rodzinami
• Ełk wczoraj i dziś. Grafiki Edmunda Korzeniewskiego
• Okręt 16
