Historia naturalna. Tom V: Medycyna i Farmakologia.
Wyd. Naukowe UMKRok wydania: 2026
ISBN: 978-83-231-6350-3
Oprawa: twarda z obwolutą
Ilość stron: 544
Wymiary: 165 x 235
Dostępność: Na półce
107.00 zł
powrót
Tekst, wstęp, przekład i komentarz – Ireneusz Mikołajczyk
Przedostatni już tom, piąty z kolei, Historii naturalnej Pliniusza składa się z pięciu ksiąg i obejmuje swą tematyką medycynę oraz farmakologię. Na początku ks. XXVIII Pliniusz wyjaśnia czytelnikowi, dlaczego pojawiają się w niej pewne nieuniknione powtórzenia, które znalazły się we wcześniejszych księgach. Dzieje się tak dlatego, że właśnie teraz właściwości lecznicze zwierząt lub ich narządy oraz organy będą omawiane z punktu widzenia ich przydatności i zastosowania w medycynie. Pierwsze paragrafy tej księgi zawierają wykaz makabrycznych leków i makabrycznych praktyk, których dokonuje się w celach leczniczych. Daje to encyklopedyście okazję do polemiki z magami, których gani za ich oszustwa i nikczemność. Można powiedzieć, że tutaj medycyna i magia współistnieją i przeplatają się ze sobą. Księga XXIX to rys historyczny rozwoju sztuki leczenia w Rzymie. Pliniusz podkreśla, że jako pierwszy podjął się tego zadania. Takie ujęcie tematu narzucało się poniekąd samo. Dlatego najpierw jest kilka paragrafów dotyczących greckiej i rzymskiej medycyny, począwszy od wyjaśnienia legendarnego pochodzenia tej artis wraz z jej mitycznym twórcą Asklepiosem, poprzez medycynę chirurgiczną, która rozwinęła się przede wszystkim w czasie wojny trojańskiej, aby za pośrednictwem Hipokratesa oraz głównych jej mistrzów i reprezentantów dotrzeć do jej przedstawicieli działających w epoce republikańskiej i w pierwszych latach epoki cesarskiej. Natomiast ks. XXX stanowi właściwie zestawienie wiadomości dotyczących farmakologii, a poprzedzająca ją historia magii została nakreślona w taki sposób, żeby czytelnik nie nabrał przekonania, iż autor nadmiernie sympatyzuje z wiedzą magiczną, która w Rzymie była zawsze traktowana podejrzliwie i piętnowana z całą surowością jako zakłócająca porządek publiczny. Księga XXXI jest poświęcona lekom, których dostarczają wody, ich pochodne oraz zwierzęta wodne. Ta księga dzieli się na trzy części: w pierwszej z nich Pliniusz zajmuje się wodami i zawartymi w nich substancjami nieorganicznymi, w drugiej solą i jej leczniczym oddziaływaniem na ludzki organizm, a w trzeciej gąbkami oraz ich zastosowaniem w praktyce. Ostatnia w tym zbiorze ks. XXXII, podobnie jak poprzednia, jest wypełniona opisem środków leczniczych mającym związek z wodą. Znalazł się w niej wykaz niezwykłych zjawisk i wydarzeń (miracula), jakie dzieją się w morzu. Tę księgę wyróżniają zamieszczone w niej trzy listy. Pierwsza lista zawiera wykaz bestii morskich. Druga, ułożona w porządku alfabetycznym, obejmuje wszystkie pozostałe stworzenia morskie. Trzecia zaś to zbiór ryb wspomnianych w Halieutica Owidiusza i zdaniem Pliniusza niewymienionych przez innych autorów. Identyfikacja wielu wzmiankowanych tutaj zwierząt wodnych jest niemożliwa, ponieważ ich nazwy pojawiają się tylko u Pliniusza.
Od Tłumacza
Przedostatni już tom, piąty z kolei, Historii naturalnej Pliniusza składa się z pięciu ksiąg i obejmuje swą tematyką medycynę oraz farmakologię. Na początku ks. XXVIII Pliniusz wyjaśnia czytelnikowi, dlaczego pojawiają się w niej pewne nieuniknione powtórzenia, które znalazły się we wcześniejszych księgach. Dzieje się tak dlatego, że właśnie teraz właściwości lecznicze zwierząt lub ich narządy oraz organy będą omawiane z punktu widzenia ich przydatności i zastosowania w medycynie. Pierwsze paragrafy tej księgi zawierają wykaz makabrycznych leków i makabrycznych praktyk, których dokonuje się w celach leczniczych. Daje to encyklopedyście okazję do polemiki z magami, których gani za ich oszustwa i nikczemność. Można powiedzieć, że tutaj medycyna i magia współistnieją i przeplatają się ze sobą. Księga XXIX to rys historyczny rozwoju sztuki leczenia w Rzymie. Pliniusz podkreśla, że jako pierwszy podjął się tego zadania. Takie ujęcie tematu narzucało się poniekąd samo. Dlatego najpierw jest kilka paragrafów dotyczących greckiej i rzymskiej medycyny, począwszy od wyjaśnienia legendarnego pochodzenia tej artis wraz z jej mitycznym twórcą Asklepiosem, poprzez medycynę chirurgiczną, która rozwinęła się przede wszystkim w czasie wojny trojańskiej, aby za pośrednictwem Hipokratesa oraz głównych jej mistrzów i reprezentantów dotrzeć do jej przedstawicieli działających w epoce republikańskiej i w pierwszych latach epoki cesarskiej. Natomiast ks. XXX stanowi właściwie zestawienie wiadomości dotyczących farmakologii, a poprzedzająca ją historia magii została nakreślona w taki sposób, żeby czytelnik nie nabrał przekonania, iż autor nadmiernie sympatyzuje z wiedzą magiczną, która w Rzymie była zawsze traktowana podejrzliwie i piętnowana z całą surowością jako zakłócająca porządek publiczny. Księga XXXI jest poświęcona lekom, których dostarczają wody, ich pochodne oraz zwierzęta wodne. Ta księga dzieli się na trzy części: w pierwszej z nich Pliniusz zajmuje się wodami i zawartymi w nich substancjami nieorganicznymi, w drugiej solą i jej leczniczym oddziaływaniem na ludzki organizm, a w trzeciej gąbkami oraz ich zastosowaniem w praktyce. Ostatnia w tym zbiorze ks. XXXII, podobnie jak poprzednia, jest wypełniona opisem środków leczniczych mającym związek z wodą. Znalazł się w niej wykaz niezwykłych zjawisk i wydarzeń (miracula), jakie dzieją się w morzu. Tę księgę wyróżniają zamieszczone w niej trzy listy. Pierwsza lista zawiera wykaz bestii morskich. Druga, ułożona w porządku alfabetycznym, obejmuje wszystkie pozostałe stworzenia morskie. Trzecia zaś to zbiór ryb wspomnianych w Halieutica Owidiusza i zdaniem Pliniusza niewymienionych przez innych autorów. Identyfikacja wielu wzmiankowanych tutaj zwierząt wodnych jest niemożliwa, ponieważ ich nazwy pojawiają się tylko u Pliniusza.
Od Tłumacza
Klienci, którzy oglądali tą książkę oglądali także:
