Ksi�garnia odkrywcy

Jak pozna�ska burmistrzowa ze sw� krawcow� do Rzymu na jubileusz 1500 r. pielgrzymowa�a

Wiesio�owski J.

Autor snuje opowie�� o �yciu i podr�y do Rzymu burmistrzowej Barbary Kaniny. Opisuje miejsca odwiedzane przez pielgrzym�w w Roku �wi�tym 1500, mo�liwo�ci uzyskania odpust�w oraz �ycie burmistrzowej w Poznaniu po powrocie z pielgrzymki. Ksi��ka bogato ilustrowana sztychami �redniowiecznego Poznania i Rzymu.

Cz�owiek w �redniowieczu

Szymczak A. (red.)

Pierwsza z serii publikacji stanowi�cych pok�osie III Kongresu Mediewist�w. Tom I jest zbiorem prac 19 autor�w, kt�rzy podj�li si� obserwacji cz�owieka epoki �redniowiecza w �rodowisku przyrodniczym i spo�ecznym. Prace dotycz� szerokiego kr�gu geograficznego - Polski na tle Europy i Bizancjum. Spis tre�ci: - Cz�owiek �redniowieczny w przyrodzie - Zaopatrzenie Konstantynopola w wod� - Dieta �redniowiecznego Bizancjum - Metodologiczne rozterki - biologiczny standard �ycia - "Cz�owiek-Mikrokosmos" - matryca p�no�redniowiecznych i wczesnorenesansowych wyobra�e� medycznych - Polanie - plemi�, dynastia, pa�stwo? Sk�d si� wzi�y nazwy : Poloni i Polonia w �r�d�ach zachodnich - Szlacheckie elity urz�dnicze we wsp�lnocie terytorialnej - Polska rodzina szlachecka w kr�gu krewnych matrylateralnych i powinowatych - Migracje szlachty polskiej na Ru� - w poszukiwaniu awansu spo�ecznego i maj�tkowego - S�u�ba w dyplomacji drog� awansu spo�ecznego? - Relacje mi�dzy jednostk� a grup� w wielkich miastach pruskich - Wikariusze gnie�nie�scy jako grupa i ich wzajemne relacje - Biskup Zbigniew Ole�nicki i kanclerz Jan Taszka Koniecpolski - wielkie osobowo�ci i ich rola polityczna w Polsce - Wp�yw metodologii na zmiany obrazu dziejowego - Grupy zawodowe i przep�ywy mi�dzygrupowe w Krakowie i miastach wojew�dztwa krakowskiego - Grupy zawodowe i przep�ywy mi�dzygrupowe w miastach �l�skich - Grupy zawodowe i przep�ywy mi�dzygrupowe w wielkich miastach pruskich - Grupy spo�eczno-zawodowe w miastach wojew�dztwa kijowskiego - �o�nierze zaci�ni - konglomerat zawodowy i mi�dzynarodowy

�redniowieczna wizja �wiata

Woli�ska T. (red.), Leszka M. J. (red.)

Historycy w swoich badaniach w coraz szerszym zakresie si�gaj� po pomoc specjalist�w innych dziedzin - filolog�w, filozof�w, geograf�w, socjolog�w. Badania interdyscyplinarne przynosz� ciekawe wyniki i pozwalaj� uzyska� nowe, �wie�e spojrzenie na podejmowan� problematyk�. Znalaz�o to swoje odzwierciedlenie w programie III Kongresu Mediewist�w Polskich. Spis tre�ci: - W kierunku "semiotyzmu uniwersalnego" - Problem "pogranicza" w historii filozofii - Co nam zostawi�o �redniowiecze w polskich obyczajach j�zykowych - Procedury adaptacyjne w pi�miennictwie �redniowiecznej Polski - �redniowieczne komentarze do Arystotelesa - Rola wiedzy i filozofii w �yciu cz�owieka, wed�ug Bart�omieja z Jas�a - Upadek czy rozkwit teologii? Wp�ywy nominalizmu na teologi� - Miejsce Jana Szkota Eriugeny w karoli�skim "Translatio studii" - Echa wierze� przedchrze�cija�skich w staropolskim s�ownictwie - Zbie�no�� los�w a zbie�no�� narracji. O strukturze i autorstwie "Chronografii" Teofanesa - Przemiana awerroizmu �aci�skiego - �aci�skie pie�ni i listy mi�osne w Polsce - Dogmat trynitarny: mi�dzy objawieniem a dialektyk� - Warstwy i przenikanie si� wp�yw�w w filozofii j�zyka w Krakowie - Domniemany prze�om. Kilka my�li na temat odr�bno�ci stylu i sk�adni "Kaza� �wi�tokrzyskich" - Refleksje nad naukowo�ci� teologii - Uniwersytet Krakowski: przyk�ad p�no�redniowiecznego eklektyzmu - Struktura narracji "Historii Polski" a D�ugoszowe rozumienie dziej�w

Krzy�acy

Pizu�ski P.

W popularny spos�b przedstawiona historia i dzia�alno�� Zakonu Krzy�ackiego. Wyk�ad historyczny, w kt�rym ma�o jest dat (zebrano je w osobnym kalendarium), okraszono mn�stwem ciekawostek i informacji obyczajowych. Ca�o�� kolorowo zilustrowano, a rysunki i fotografie uzupe�niaj� komputerowe wizualizacje.

Grunwald pole chwa�y

Szaniawski J.

Wspaniale zilustrowana opowie�� o najs�ynniejszej bitwie w dziejach Polski. Przedstawia nie tylko polityczne i militarne kulisy Grunwaldu oraz historiograficzny sp�r wok� problemu jego znaczenia dla los�w Kr�lestwa Polskiego. Szczeg�owo omawia literack� i malarsk� wizj� bitwy w dzie�ach Henryka Sienkiewicza i Jana Matejki, obficie si�gaj�c do cytat�w z "Krzy�ak�w" i roztrz�saj�c detale z p��tna "Bitwa pod Grunwaldem".

Rycerstwo polskie

Pizu�ski P.

Bogato ilustrowane kompendium wiedzy o polskim rycerstwie: wojach, grodach i dru�ynach, organizacji �redniowiecznej armii, rycerskich zwyczajach, najznamienitszych rodach rycerskich ich herbach, zawo�aniach i klejnotach rodowych oraz o wojennym rzemio�le rycerzy. Kolorowe ilustracje, wizualizacje komputerowe i mn�stwo ciekawostek przybli�aj� histori� rycerstwa polskiego.

Studenci Uniwersytetu Krakowskiego w p�nym �redniowieczu

Boroda K.

W niniejszej pracy analizie poddano liczb� i struktur� pochodzenia terytorialnego i spo�ecznego student�w oraz d�ugo�� trwania studi�w student�w Uniwersytetu Krakowskiego w latach 1400-1509. Badaniu poddano tak�e wp�yw studi�w na kszta�towanie si� zainteresowa� intelektualnych student�w, warunki odbywania studi�w (mieszkania, str�j, rozrywki) oraz kontakty interpersonalne student�w w obr�bie swej w�asnej grupy spo�ecznej, jak te� ich relacje ze �rodowiskiem miejskim Krakowa. Istotn� rol� pe�ni w pracy kalkulacja kosztu studi�w i analiza �r�de� ich finansowania.

W kr�gu legend krzy�ackich

Regli�ski R.A.

Drugie wydanie ksi��ki (pierwsze w roku 2003 ukaza�o si� nak�adem kartuskiego Nowatora), w kt�rej znajduje si� 86 legend zwi�zanych z Prusami, Pomorzem i dziejami Zakonu Krzy�ackiego. Autor przygotowuj�c publikacj� korzysta� przede wszystkim z archiwalnych, ukazuj�cych si� na prze�omie XIX i XX wieku, niemieckoj�zycznych zbior�w legend i poda�. Pierwsza edycja zbioru legend cieszy�a si� du�� popularno�ci�, o czym �wiadczy III nagroda zdobyta przez t� publikacj� w kategorii literatury pomorskiej na V targach Ksi��ki Kaszubskiej i Pomorskiej "Costerina 2004" oraz zalecenie ksi��ki jako lektury dla uczni�w szk� podstawowych w zakresie historii, jako zawieraj�ca wiele warto�ciowych tre�ci na tematy historyczne (sylwetki postaci z dziej�w Pomorza Nadwi�la�skiego z czas�w krzy�ackich, wa�nych wydarze� historycznych poczynaj�c od wypraw krzy�owych i podboju Prus w XIII w. po upadek pa�stwa zakonnego i ho�d pruski). Akcje wielu legend tocz� si� na znanych zamkach z Malborku, Dzierzgoniu, Elbl�gu, Kiszewie, L�borku i in. oraz w spos�b bezpo�redni odnosz� si� do miast Pomorza: Gda�ska, Malborka, Torunia, Dzierzgonia, Che�mna, Che�m�y Prabut, Elbl�ga, Skarszew, Radzynia, Cz�uchowa, L�borka. Dodatkiem do ksi��ki jest reprodukcja s�ynnego obrazu Jana Matejki

Dwa Miecze czyli tucholskie zapiski Jana D�ugosza

Palu�kiewicz A.

Tuchola - jedno z najstarszych miast Pomorza Gda�skiego - zosta�a za�o�ona przez ksi��t pomorskich na pocz�tku XIII wieku W ci�gu swojego istnienia Tuchola przechodzi�a burzliwe koleje losu. By�y jednak takie epizody w historii miasta, kt�re na sta�e wpisa�y si� w dzieje Polski. Niew�tpliwie jednym z nich by�o zawiezienie pod Grunwald w 1410 roku przez Henryka von Schwelborn, �wczesnego komtura tucholskiego, s�ynnych dw�ch nagich mieczy. Kilkaset lat p�niej wielki polski malarz Jan Matejko przypomnia� t� posta� na s�ynnym swoim obrazie... Spis tre�ci Od autora D�ugosz w Tucholi Skarby Pomorza By� i ten, co miecze przywi�z� z Tucholi Bitwa z "innych" czas�w Stracone szanse Ratujemy co si� da Tucholski "Grunwald" Podpisanie budowania zamku zamku tucholskiego Nieznana Tuchola "Szlak Jagiello�ski - dwa miecze"

W�asno�� szlachecka na pograniczu wielkopolsko - kujawskim w pierwszej po�owie XV wieku

Karczewska J.

Publikacja przedstawia stan i struktur� maj�tkow� szlachty na pograniczu wielkopolsko - kujawskim w p�nym �redniowieczu. Rozprawa oparta g��wnie na �r�d�ach s�dowych, wnosi znacz�cy wk�ad w poszerzenie wiedzy na temat genealogii, osadnictwa oraz zagadnie� gospodarczych p�no�redniowiecznej Polski.

Przemy�l wczesno�redniowieczny + CD

Sosnowska E.

Przemy�l wczesno�redniowieczny to publikacja podsumowuj�ca wyniki bada� wykopaliskowych prowadzonych od lat 50. XX w., obejmuj�cych teren dawnego grodu z podgrodziami, osad podgrodowych oraz towarzysz�cych im cmentarzysk. W prezentowanym tomie, obok obszernie zrelacjonowanych wynik�w starszych bada�, zamieszczono r�wnie� najnowsz� propozycj� rekonstrukcji wczesno�redniowiecznego przemyskiego grodu i podgrodzi w poszczeg�lnych fazach ich funkcjonowania. W roku 981, jak podaje Povest

In memoriam honoremque Casimiri Jasi�ski

Wenta J. (red.), Oli�ski P. (red.)

Spis tre�ci Tytu�em wprowadzenia - Jaros�aw Wenta/7 Bibliografia prac Profesora Kazimierza Jasi�skiego za lata 1950-1997 - Ireneusz Czarci�ski /9 Henryk Samsonowicz - Trzy rodzaje �r�d�a: g�os, obraz, pismo /25 Jan T�gowski - Perspektywy bada� nad genealogi� dynastyczn� w Polsce /35 Zenon Piech - W drodze do podr�cznika sfragistyki (staro)polskiej /47 Dariusz D�browski - Miejsca poch�wk�w M�cis�awowicz�w (XII-XIII w.) /79 Joachim Zdrenka - Zapisy genealogiczne ksi��t �l�sko-zi�bickich w rodzinnej Biblii Podiebrad�w /95 Janusz Grabowski - Dokument starosty krzy�ackiego, Jana z Narzymia-Hannusa von Wildenau z 6 X 1395 roku /105 Roman Stelmach - Toruniana zachowane w zbiorach Archiwum Pa�stwowego we Wroc�awiu /121 B�a�ej �liwi�ski - Rola i znaczenie grodu w Sartowicach w pierwszej po�owie lat 40. XIII wieku /131 Edward Rymar - Wojna z Brandenburgi� (1299) przyczyn� upadku rz�d�w W�adys�awa �okietka? /141 Marek Cetwi�ski - Radk�w, grudzie� 1425 roku: wsp�lnota w godzinie pr�by /167 Piotr Oli�ski - Spo�eczne uwarunkowania zapis�w testamentowych w �redniowiecznym Elbl�gu /181 Jan Szymczak - Grzyby, ryby i polewki na �redniowiecznym stole i w kotle obozowym /193 Franciszek Sikora - Dyplomatyka i �owy, lecie�stwo i pszczo�y. Z dziej�w Puszczy Rad�owskiej w �redniowieczu /207 Antoni Barciak - Dorobek naukowy Profesora Kazimierza Jasi�skiego i perspektywy bada� nad �redniowiecznym �l�skiem /249 Stanis�aw Szczur - Zjazd praski Kazimierza Wielkiego z 1341 roku /257 Alicja Szymczakowa - Wsp�w�a�ciciele Burzenina nad Wart� w p�nym �redniowieczu /277 Ro�cis�aw �erelik - Litera

Korona Kr�lestwa Polskiego w XIV wieku

D�browski J.

"...obok poj�cia korony jako zasadniczego insygnium monarszego wytwarza� si� zaczyna drugie, oderwane poj�cie korony jako uciele�nienia pa�stwa, tak �e termin "corona" zaczyna by� u�ywany w znaczeniu "regnum". Rozw�j tego poj�cia post�puje coraz silniej zar�wno w zachodniej Europie, zw�aszcza w Anglii, jak i na W�grzech. Korona zaczyna oznacza� w�adz� i godno�� w�adcy w oderwaniu od jego osoby." [fragment]

Pod murami Malborka

Haftka M.

Autor na kartach niniejszej ksi��ki podejmuje pr�b� wyja�nienia przyczyn kl�ski wojsk krzy�ackich w bitwie pod Grunwaldem i okoliczno�ci niepowodzenia kr�la W�adys�awa II Jagie��y podczas obl�enia Zamku w Malborku tu� po zako�czonej bitwie.

Przestrze� religijna Europy �rodkowo-Wschodniej w �redniowieczu

Bracha K. (red.), Krasa P. (red.)

Tom powsta� w ramach serii

Ulice �redniowiecznego Wroc�awia

Piekalski J. (red.), Wachowski K. (red.)

G��wnym celem obecnego opracowania jest przybli�enie obrazu przemian i warunk�w funkcjonowania ulic �redniowiecznego Wroc�awia. Podj�to pr�b� odtworzenia naturalnych i kulturowych uwarunkowa� powstania sieci ulic, technik ich budowy, sposob�w utrzymania nawierzchni w odpowiednim stanie technicznym i sanitarnym, a tak�e okre�lenia zwi�zanych z tym warunk�w komunikacji wewn�trz miasta. Za istotny element umo�liwiaj�cy przedstawienie charakterystyki ulic uznano zbi�r odkrytych w ich obr�bie zabytk�w ruchomych.

Portale trzynastowiecznej architektury na �l�sku

Kozaczewski T., Kozaczewska-Golasz H.

Portale - dekoracyjne obramienia otwor�w wej�ciowych - wyst�powa�y w ko�cio�ach, budynkach u�yteczno�ci publicznej oraz w obiektach mieszkalnych. W �redniowieczu najbardziej okaza�e portale umieszczano w budowlach sakralnych - by�y one symbolem Bramy do Raju. Autorzy ksi��ki zgromadzili wszystkie wyst�puj�ce na �l�sku portale trzynastowieczne, kt�re zachowa�y si� w miastach w 27 ko�cio�ach i 4 domach mieszkalnych, a we wsiach w 104 ko�cio�ach. Dokumentacja fotograficzna i pomiarowa umo�liwi�a przeprowadzenie analiz kompozycji ca�o�ci i poszczeg�lnych element�w architektonicznych i rze�biarskich, ich wzajemnych proporcji oraz uwarunkowa� geometrycznych, a w efekcie pozwoli�a na przedstawienie ewolucji portali w okresie jednego wieku.

Opowie�� o wizerunku z Edessy

Tycner-Wolicka M.

W sierpniu 944 r. do Konstantynopola trafi�a z Edessy najwi�ksza �wi�to�� tego miasta - "nieuczyniony r�k� ludzk�", cudowny wizerunek Chrystusa. Zaledwie kilka miesi�cy p�niej w stolicy cesarstwa bizantyjskiego mia� miejsce zamach stanu, w wyniku kt�rego do w�adzy doszed� Konstantyn Porfirogeneta, "uczony na tronie". Owe - wydawa�oby si� - niezwi�zane ze sob� fakty ��czy w misterny spos�b pewien niezwykle ciekawy tekst, "Opowie�� o wizerunku z Edessy", w kt�rym staro�ytne dzieje cudownego przedmiotu �ci�le splataj� si� z bie��cymi wydarzeniami politycznymi.

Nauka i kultura muzu�ma�ska i jej wp�yw na �redniowieczn� Europ�

Pachniak K.

Pierwsza na polskim rynku wydawniczym pozycja po�wi�cona wp�ywowi wybranych dziedzin nauki i kultury �redniowiecznego islamu na �redniowieczn� Europ�. Autorka omawia podstawowe elementy kultury muzu�ma�skiej: powstanie islamu, kszta�towanie si� kalifatu, obowi�zki muzu�manina oraz dogmaty wiary. Nauka islamu kszta�towa�a si� w znacznej mierze pod wp�ywem nauki greckiej oraz perskiej, autorka przedstawia wi�c drogi ich przenikania i najwa�niejsze szko�y t�umaczeniowe. Omawia r�wnie� stosunek religii do nauki, prezentuje filozofi�, medycyn�, astronomi�, nauki �cis�e i sztuk� islamu. Opisuje, jak kszta�towa�y si� te dziedziny nauki w islamie, pod jakim wp�ywem powsta�y, omawia sylwetki najwa�niejszych tw�rc�w i najistotniejsze odkrycia. Pokazuje r�wnie�, jakimi drogami nauka muzu�ma�ska trafi�a do Europy.

Finanse i handel �redniowiecznego Krakowa

Kutrzeba S.

Kolejny tom z serii "Mistrzowie Historiografii" to doskona�a praca Profesora Stanis�awa Kutrzeby po�wi�cona dziejom �redniowiecznego Krakowa. Zamieszczony zbi�r to podwaliny pod nowoczesne badania nad histori� spo�eczno-gospodarcz� miast w Polsce.